Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul- Beytê (s.x) – ABNA – "Şêx Ehmed Newaf Cerba", nûnerê parêzgeha Hasekê li Parlemana Sûriyê, di heman demê de ku guhertinên herî nû yên siyasî û aborî yên Sûriyê rave dikir, ji hewldanên ji bo çareserkirina krîza nan û yekkirina aborî ya herêmên bakur û rojhilatê Sûriyê bi Şamê re agahî da û got ku saziyên dadwerî û îdarî li Hasekê û Qamişlo dê dîsa dest bi xebata xwe bikin. Cerba her wiha fermanmameya jimare 13 a Serokatiya Komarê li ser maf û nasnameya Kurdan wek gaveke dîrokî bi nav kir û tekezî kir ku divê Kurd di pergala perwerdehiyê, wezaretan, artêş û saziyên din ên dewletê de amade bin û ji mafê perwerdehiyê bi zimanê zikmakî yê xwe sûd werbigirin.
"Şêx Ehmed Newaf El-Cerba", nûnerê parêzgeha Hasekê li Parlemana Sûriyê, di destpêka hevpeyvîna xwe de bi torê Rudaw re li ser krîza nan li herêma Cezîrê rawestiya û got ku ev krîz bûye barekî giran ji bo gelê herêmê.
Wî diyar kir ku bikaranîna "lîreyê nû yê Sûriyê" li bazêr rasterast bandor li bihayê nan û kelûmelên bingehîn kiriye.
Cerba ku niha li Şamê ye, got ku ew bi berpirsiyarên Banka Navendî û navendên bazirganiyê re di muzakereyê de ye da ku çareseriyek ji bo krîza nan û pirsgirêkên aborî were dîtin.
Nûnerê parlemanê her wiha ji berdewamiya pêvajoya yekkirina aborî ya herêmên bakur û rojhilatê Sûriyê bi Şamê re agahî da û ev pêvajoy wek ya girîng ji bo çêkirina aramiyê li herêmê bi nav kir.
Wî tekezî kir ku divê gelê herêmê di warê dabînkirina nan û kelûmelên bingehîn de ziyanê nebînin û got ku hikûmeta demkî ya Sûriyê li ser plansaziyeke nû dixebite ku li gorî wê lîreyê nû bi awayekî berfireh dê bikeve bazêrê û krîza nan jî dê bi dawî bibe.
Vekirina dadgehê û daîreya tomarkirina şexsiyan
Cerba di beşeke din a gotinên xwe de li ser rewşa saziyên dadwerî û îdarî li parêzgeha Hasekê û bajarê Qamişlo rawestiya.
Wî ragihand ku piştî lidarxistina civînên konseya parêzgehê, biryar hatiye dayîn ku Qesra Dadweriyê û Daîreya Tomarkirina Şexsiyan li herêmê dîsa werin vekirin.
Cerba li ser pirsgirêkên ku di borî de di navbera aliyên cihêreng de çêbûbûn, got: "Di serdema borî de hin nakokî di navbera kesan de çêbûn. Di girtîgehên Qamişlo û Hasekê de jî hebûna hin kesên qenc û hin kesên xerab bû sedema çêkirina hin krîzan."
Wî got: "Lê niha bi piştgiriya Mezlûm Ebdî û aliyên din, em dixwazin hemû karûbarên îdarî û dadwerî dîsa dest pê bikin."
Li gorî Cerba, vekirina van saziyan fersendeke girîng ji bo gelê herêmê çêdike ku karûbarên xwe yên fermî û îdarî bêyî astengî bişopînin.
Tekeziya li ser mafên Kurdan û fermanmameya jimare 13
Nûnerê Hasekê li Parlemana Sûriyê di berdewamiyê de li ser mafên welatiyên Kurdan û fermanmameya jimare 13 a Serokatiya Komarê ku li ser nifûs û nasnameya Kurdan hatiye derxistin, nirxand.
Cerba ev fermanmame wek gaveke dîrokî ji bo Kurdan bi nav kir û got ku ew dikare bingehekê ji bo çareserkirina mijara nasnameya wan peyda bike.
Wî bi nîşankirina paşxaneya hevjiyana Kurdan û Erebên eşîra Şemmer got ku ev her du kom sedsalan li gel hev jiyane.
Cerba diyar kir: "Birayên me yên Kurd di gelek krîzan de bûne. Parastina nasnameya wan her tim ji bo me mijareke bingehîn bûye."
Wî got ku nûnerên parlemanê ji bo hemû gelê Sûriyê dixebitin, lê di derbarê Kurdan de daxwazên diyarkirî hene ku mafên wan ên welatî bi tevahî werin naskirin.
Piştgiriya perwerdehiya bi zimanê kurdî
Cerba di bersiva pirsekê li ser perwerdehiya bi zimanê kurdî de, piştgiriya xwe ji vê mijarê re ragihand.
Wî got ku piştî derxistina fermanmameya Serokatiyê û amadekirina bernameya nû ya perwerdehiyê, divê êdî tu asteng li ber bikaranîna zimanê kurdî di warê perwerdehiyê de nemîne.
Cerba daxwaz kir ku zimanê kurdî li herêmên Kurdnişîn û herêmên din ên ku Kurd lê dijîn, bibe beşek ji pergala perwerdehiyê.
Wî got: "Kurd dixwazin bi zimanê xwe bixwînin û ev mafê wan ê xwezayî ye. Zimanê kurdî, çand û dîroka Kurdan beşek ji dewlemendiya Sûriyê ye."
Wî got ku li parlemanê piştgirî ji bo kirina zimanê kurdî beşek ji pergala perwerdehiyê heye û hikûmeta Sûriyê jî amade ye di warên çandî û perwerdehiyê de gavan di vê mijarê de bavêje da ku Kurd bikaribin bi zimanê zikmakî yê xwe perwerde bibînin.
Tekeziya li ser têkiliyên Kurdan û eşîra Şemmer
Cerba her wiha bi nîşankirina têkiliyên dîrokî yên Kurdan û eşîra Şemmer got ku ev her du kom ne tenê cîran in, lê sedsalan e wek bira di gund û bajarên hevpar de li gel hev dijîn.
Wî got ku ji destpêka guhertin û nerazîbûnên Sûriyê, nêzîkî 14-15 sal berê, Kurd û endamên eşîra Şemmer di gelek rewşan de ji bo berxwedana li dijî zilmê û parastina herêmê li gel hev bûne.
Cerba siyaseta xwe li Şamê û Hasekê li ser hevjiyana hevpar da zanîn û berê xwe da Kurdan û got: "Kurd birayên me ne. Her mafê ku Şemmer hebe, divê Kurd jî hebe."
Wî tekezî kir ku divê Kurd di artêşa Sûriyê, wezaretan û avahiyên rêveberiyê yên welêt de amade bin.
Bikaranîna pisporên Kurd di saziyên dewletê de
Nûnerê parlemanê di berdewamiyê de li ser kapasîteyên zanistî û pisporiyê yên civaka Kurd tekezî kir.
Li gorî Cerba, Kurd di beşên cihêreng ên civakê de xwedî hêzên berbiçav in û di nav wan de bijîşk, endezyar, parêzer û zanayên zanîngehê yên serkeftî gelek hene.
Wî got ku armanc ew e ku ji van pisporan di saziyên dewletê de were bikaranîn.
Cerba got: "Armanca me ew e ku van pisporên Kurd di saziyên dewletê de aktîf bikin. Divê ew di beşên parastinê, navxweyî û hemû wezaretan de berpirsiyarî hebin. Maf û erkên wan wek hemû welatiyên din ên Sûriyê ne."
Wî di dawiya hevpeyvînê de bi silavdayîna gelê Herêma Kurdistanê, Mesûd Barzanî û Nêçîrvan Barzanî, li ser têkiliyên dîrokî yên di navbera wan û Herêma Kurdistanê de tekezî kir.
Cerba her wiha ji tîma Rudaw re ji bo gihandina dengê gelê herêmê bo cîhanê spas kir û bi zimanê kurdî ji Dilbixwîn Dara, pêşkêşkara Rudaw, qedr girêda û got ku ew her tim amade ne ji bo piştgirî û xizmetkirina gelê herêmê bixebitin.
Etîket:
-
Şêx Ehmed Newaf Cerba
-
Parlemana Sûriyê
-
Hasekê
-
Qamişlo
-
Mafên Kurdan
-
Fermanmameya jimare 13
-
Perwerdehiya bi zimanê kurdî
-
Krîza nan
-
Lîreyê nû yê Sûriyê
-
Yekkirina aborî
-
Eşîra Şemmer
-
Mezlûm Ebdî
-
Herêma Kurdistanê
Your Comment